Yazı Detayı
25 Haziran 2019 - Salı 09:59 Bu yazı 2003 kez okundu
 
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

Doğumu takiben kuzuların ağızlarından aşırı miktarda salya akmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır.

Hastalığa yurtdışında Watery Mouth Disease (WMD) yani Sulu Ağız Hastalığı, Salyalı Kuzu Hastalığı adını veriyorlar.

Sulu Ağız veya Islak Ağız hastalığının etkeni E. coli’dir. Hazırlayıcı faktörler hastalığın ortaya çıkmasında büyük rol oynarlar. Sürü yönetiminin temel ilkeleri olan ‘’Kuru ve Temiz’’ sisteminin tersine ıslak ve pis barınaklar, kapalı, kalabalık, sıkışık ağıllar, hijyenik olmayan koşullar hastalığa zemin hazırlayan etmenlerdir.

İkizlik, üçüzlük gibi çoklu doğumlar hastalığa yatkın kuzuların doğmasına sebep olur. Gebeyken annelerin kötü beslenmeleri, ağız sütünün kalitesiz ve miktar olarak yetersiz olması hallerinde doğumu takip eden 2-3 gün içinde Islak Ağız Hastalığı ortaya çıkar.

Hasta kuzuların alt çeneleri ıslaktır. Karınları şişkin, gergin olur. Çoğunlukla kabızlık ortaya çıkar. Kuzu kabız olduğunda anne karnındayken biriken dışkıyı (mekonyum) dışarı atamaz. Bağırsaklarda biriken ve hızla üreyen E. coli toksin (zehir) salgılamaya başlar. Toksinler birikip kana karışır. Kuzular endotoksemi ve endotoksik şok sebebiyle ölürler.

Emmeye istek göstermeyen, karnı şişmiş, gerilmiş, durgun, halsiz, yatar vaziyette olan kuzuların iyi bir gözlem ile erken teşhis edilerek derhal tedaviye alınması gerekir. Yaşam gücü azalmış bu tip kuzuların tedaviye yanıt vermesi genellikle %20 oranında başarılı olur. Ne yazık ki; ölüm oranı yüksektir.

Birçok hastalıkta olduğu gibi, koruma önemlidir. Koruma ucuz ve garantili bir yöntemdir. Annelere doğuma yakın dönemde mutlaka E. coli’den koruyacak aşı yapılmalı, doğumdan hemen sonra ise kuzulara E. coli’ye karşı hazırlanmış antiserum uygulanmalıdır.

Barınaklarda ‘’Kuru ve Temiz’’ sistemine dikkat edilmeli, kuzular doğum sonrası iyi gözlenmeli, annelerin beslenmesine özen gösterilmelidir.

Gebe koyunlar enerji, protein, vitamin ve mineral yönünden eksiksiz beslenmeli, doğumdan hemen sonra yavru suları ve eşler derhal ortamdan uzaklaştırılmalıdır.

Hasta kuzuların tedavisi her zaman başarılı olmasa da, tedavide yapılacak ilk iş ağızdan sıvı desteğidir. Gerekli elektrolitleri içeren sıvı destekleri vakit kaybedilmeden verilmelidir. Ağızdan veya enjeksiyon tarzında antibiyotik kullanımı erken safhalarda belki yarar sağlayabilir. Yangı gidericiler kullanılabilir. Bağırsakların boşalması için sabunlu suyla lavman yapılabilir.

Anlaşılacağı gibi; tüm bu tedavi girişimlerine gerek kalmaması için ‘’koruma’’ daima ön planda tutulmalı, ihmale yer verilmeden aşılamalar yapılmalı, antiserumlar kullanılmalı, tüm hijyen kuralları yerine getirilmelidir

 
Etiketler: ISLAK, AĞIZLI, KUZULAR,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
183 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
83 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
159 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
230 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
397 Okunma.
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
217 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
3306 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
602 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
467 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
667 Okunma.
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
845 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
2955 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
427 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
376 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
1097 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
323 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
332 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
4202 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
520 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
410 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
489 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
611 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
534 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
538 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
2494 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
737 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
1047 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1494 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
1682 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
2547 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
2419 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
517 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
1226 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
3112 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
2702 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
8553 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
18949 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
867 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
759 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
4979 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
2745 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
887 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
620 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
2094 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
6785 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1244 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
1459 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
7541 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
2255 Okunma.
Haber Yazılımı