Yazı Detayı
17 Haziran 2019 - Pazartesi 13:58 Bu yazı 5809 kez okundu
 
BEYAZ KARACİĞER
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

 

Koyun ve keçilerin otladıkları bölgelerde kobalt eksikliği varsa, bitkiler topraktan yeterince kobalt alamıyorlarsa hayvanlarda beyaz karaciğer hastalığı ortaya çıkar.

WLD (White Liver Disease = Beyaz Karaciğer Hastalığı) adı verilen bu hastalık aslında karaciğerin yağlanmasıdır. Hepatik Lipodistrofi veya Yaygın Hepatik Lipidosis olarak da bilinir.

Kobalt eksikliği söz konusu olduğunda işkembedeki yararlı bakteriler B12 vitamini (Siyanokobalamin) sentezleyemezler. Bu durumda ortaya çıkan en önemli belirti kansızlıktır.

Kobalt vücuda her zaman dışarıdan alınması gereken bir mineraldir. Kobalt geviş getiren hayvanlarda B12 vitamini sentezi için şarttır. Beyaz Karaciğer hastalığı da kobalt eksikliğinin metabolik bir sonucu olarak ortaya çıkar. Ayrıca kobalt eksikliği döl verimi düşüklüğüne, direnç sisteminin gerilemesiyle birlikte her türlü hastalığa yatkınlığa, yavru ölümlerine, iştahsızlığa, tüylerde kabalaşmaya, ağız sütünde miktar azalmasına ve kalitesizliğe yol açar.

Kobalt ihtiyacı büyümekte olanlarda daha fazladır. O yüzden WLD (Beyaz Karaciğer Hastalığı) 3-6 aylık kuzu ve oğlaklarda daha çok görülür. İlk görülen belirtiler her iki gözden akıntı ve zayıflamadır. Hastalıkta yemden yararlanma oranı düşer. Halsizlik, yalpalayarak yürüme göze çarpar.

Karaciğerde hasara yol açan her türlü sorun karaciğer yağlanması ile sonuçlanır.

Kobalt eksikliği dışında rasyondaki protein eksikliği, karaciğeri etkileyen küf-mantar toksinleri, çayırda bulunan kanyaş, su kanyaşı, ayrık otu, çayır salkım otu, salkım otu gibi otların hayvanlar tarafından yenmiş olması karaciğerde yağlanma sebebidir.

Angora (Ankara) keçilerinde tüyler için gerekli kobalt miktarı daha yüksek olduğundan Beyaz Karaciğer hastalığına yatkınlık daha fazladır.

Gebelerde görülen kobalt eksikliği sebebiyle doğan yavruların yaşam gücü eksik olmaktadır. Böyle sürülerde yavru kaybı daha fazladır.

Kobalt eksikliğinin kesin teşhisi laboratuvar tetkikleriyle konulur.

Koruma:

Yemlere kobalt tuzları (klorür veya sülfat) katılırsa hastalık önlenir. Kobalt içeren yalama kovaları, boluslar yararlıdır.

Yurtdışında kobaltın eksik olduğu bilinen topraklara kobalt püskürtülerek meranın kobalt yönünden zenginleştirilmesi sağlanmaktadır.

B12 vitamini enjeksiyonu yarar sağlar. Tedavide kullanıldığında çoğunlukla olumlu yanıt alınır.

 

 
Etiketler: BEYAZ, KARACİĞER,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
29 Nisan 2022
KUZUNUN ŞİRDENİ
287 Okunma.
25 Nisan 2022
CMT VE SHS
216 Okunma.
26 Ekim 2021
BUZAĞI İSHALLERİNDE BULGULARIN İZLENMESİ
1532 Okunma.
20 Mayıs 2021
İNEKLERDE MEME DERİSİ YANGILARI
2240 Okunma.
30 Nisan 2021
HAYVANCILIKTA MUCİZELER
2982 Okunma.
19 Nisan 2021
EMBRİYONİK KAYIPLAR
803 Okunma.
03 Mart 2021
ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA HATALAR
13635 Okunma.
12 Şubat 2021
BUZAĞILARDA DOĞMASAL AĞIZ ANORMALLİKLERİ
916 Okunma.
05 Ocak 2021
YEMLEME YÖNETİMİ
2627 Okunma.
07 Aralık 2020
BOTULİSM
2126 Okunma.
30 Kasım 2020
ENERJİ NEREDEN GELİR?
1676 Okunma.
26 Kasım 2020
ÇEVRESEL MASTİTİS
997 Okunma.
16 Kasım 2020
İNEKLERDE MEME BAŞI SİĞİLLERİ
3761 Okunma.
30 Ekim 2020
KOYUN VE KEÇİLERDE KÖRLÜK
3871 Okunma.
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
1999 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
1821 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
2113 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
2186 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
2379 Okunma.
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
1660 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
14576 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
5411 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
5702 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
5290 Okunma.
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
4313 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
12288 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
2342 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
1097 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
4610 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
897 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
1241 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
16075 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
2315 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
1066 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
2164 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
1986 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
1332 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
1460 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
10805 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
1993 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
3801 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
4789 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
6529 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
8103 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
7647 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
3295 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
3163 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
8643 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
10400 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
20887 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
30979 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
3567 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
3112 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
37583 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
22700 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
2085 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
1378 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
8544 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
30826 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
2338 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
6414 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
18514 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
6692 Okunma.
Haber Yazılımı