Yazı Detayı
17 Haziran 2019 - Pazartesi 13:58 Bu yazı 1683 kez okundu
 
BEYAZ KARACİĞER
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

 

Koyun ve keçilerin otladıkları bölgelerde kobalt eksikliği varsa, bitkiler topraktan yeterince kobalt alamıyorlarsa hayvanlarda beyaz karaciğer hastalığı ortaya çıkar.

WLD (White Liver Disease = Beyaz Karaciğer Hastalığı) adı verilen bu hastalık aslında karaciğerin yağlanmasıdır. Hepatik Lipodistrofi veya Yaygın Hepatik Lipidosis olarak da bilinir.

Kobalt eksikliği söz konusu olduğunda işkembedeki yararlı bakteriler B12 vitamini (Siyanokobalamin) sentezleyemezler. Bu durumda ortaya çıkan en önemli belirti kansızlıktır.

Kobalt vücuda her zaman dışarıdan alınması gereken bir mineraldir. Kobalt geviş getiren hayvanlarda B12 vitamini sentezi için şarttır. Beyaz Karaciğer hastalığı da kobalt eksikliğinin metabolik bir sonucu olarak ortaya çıkar. Ayrıca kobalt eksikliği döl verimi düşüklüğüne, direnç sisteminin gerilemesiyle birlikte her türlü hastalığa yatkınlığa, yavru ölümlerine, iştahsızlığa, tüylerde kabalaşmaya, ağız sütünde miktar azalmasına ve kalitesizliğe yol açar.

Kobalt ihtiyacı büyümekte olanlarda daha fazladır. O yüzden WLD (Beyaz Karaciğer Hastalığı) 3-6 aylık kuzu ve oğlaklarda daha çok görülür. İlk görülen belirtiler her iki gözden akıntı ve zayıflamadır. Hastalıkta yemden yararlanma oranı düşer. Halsizlik, yalpalayarak yürüme göze çarpar.

Karaciğerde hasara yol açan her türlü sorun karaciğer yağlanması ile sonuçlanır.

Kobalt eksikliği dışında rasyondaki protein eksikliği, karaciğeri etkileyen küf-mantar toksinleri, çayırda bulunan kanyaş, su kanyaşı, ayrık otu, çayır salkım otu, salkım otu gibi otların hayvanlar tarafından yenmiş olması karaciğerde yağlanma sebebidir.

Angora (Ankara) keçilerinde tüyler için gerekli kobalt miktarı daha yüksek olduğundan Beyaz Karaciğer hastalığına yatkınlık daha fazladır.

Gebelerde görülen kobalt eksikliği sebebiyle doğan yavruların yaşam gücü eksik olmaktadır. Böyle sürülerde yavru kaybı daha fazladır.

Kobalt eksikliğinin kesin teşhisi laboratuvar tetkikleriyle konulur.

Koruma:

Yemlere kobalt tuzları (klorür veya sülfat) katılırsa hastalık önlenir. Kobalt içeren yalama kovaları, boluslar yararlıdır.

Yurtdışında kobaltın eksik olduğu bilinen topraklara kobalt püskürtülerek meranın kobalt yönünden zenginleştirilmesi sağlanmaktadır.

B12 vitamini enjeksiyonu yarar sağlar. Tedavide kullanıldığında çoğunlukla olumlu yanıt alınır.

 

 
Etiketler: BEYAZ, KARACİĞER,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
183 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
83 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
159 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
230 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
397 Okunma.
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
217 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
3306 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
602 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
467 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
673 Okunma.
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
845 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
2955 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
427 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
376 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
1097 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
323 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
332 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
4202 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
520 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
410 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
489 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
611 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
534 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
538 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
2494 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
737 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
1047 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1494 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
2003 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
2547 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
2419 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
517 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
1226 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
3112 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
2702 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
8553 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
18949 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
867 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
759 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
4979 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
2745 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
887 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
620 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
2094 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
6785 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1245 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
1459 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
7542 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
2255 Okunma.
Haber Yazılımı