Yazı Detayı
22 Ekim 2019 - Salı 14:04 Bu yazı 413 kez okundu
 
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

Bir sütçü sığır işletmesinde kazancı ve sürdürülebilirliği etkileyen 3 temel nokta vardır.

Doğan buzağıyı yaşatmak, inekten alınabilecek en yüksek verimi almak, ineği tekrar gebe bırakmak.

Zaten bir kısım buzağıyı daha doğmadan önce kaybediyoruz. Fakat, ne yazık ki; canlı doğan buzağılardan da kaybettiklerimiz oluyor. Buzağı sağlığını riske sokan birçok hastalık var. Kimisi bakteriyel, kimisi viral, kimisi besleme ile ilgili, kimisi de paraziter etkenlerden dolayı. Bunların önlemlerini biliyoruz. Ama uygulama hataları ve ihmaller yüzünden buzağıların sağlığı tehlikeye giriyor.

Çoğunlukla insan eliyle oluşturulan riskler söz konusu. Bu riskler de ancak insan eliyle düzeltilebilir.

İnsan eliyle oluşan ve insanların doğru yaklaşımıyla düzeltilebilecek olan risklere bir göz atalım; göbek kordonunun dezenfekte edilmemesi, buzağı mamasının iyi karıştırılmaması, topaklaşması ya da her seferinde farklı yoğunlukta olması, biberon emziğinin ağzının aşırı açık olması, barınakta, kovalarda, biberonlarda kötü hijyen, kuru ve temiz kuralına uymamak, yani pis ve ıslak ortamlar, her türlü ani değişiklikler, aşılamaların ve antiserum kullanımının ihmal edilmesi, buzağılara mastitisli, antibiyotikli, görünüşü normal olmayan örneğin; kanlı süt verilmesi, kolostrumun (ağız sütünün) eksik verilmesi, kolostrumun kirli, mikrop yüklü olması, büyüklerle buzağıların aynı yerde barındırılması, kalabalık barınaklar, farklı grupların birbirine karıştırılması, annelerden başlayarak parazit mücadelesinde ihmaller, kirli ve ıslak altlıklar, yemlik ve sulukların dışkı ile kirlenmiş olması, soğuk süt veya soğuk buzağı maması içirilmesi, gözlem eksikliği, vitamin ve mineral eksikliği, aşırı soğuk veya aşırı sıcak stresi, kötü havalandırma.

Yukarıda sayılanlar risk faktörleri olup, buzağı kayıplarına yol açabilecek durumlardır. Bu konulara dikkat etmeyen işletmeler sürü yönetimi ve koruyucu hekimlik ilkelerini gözden geçirmelidirler. Tümü insanların yarattıkları sorunlardan ibarettir ve önlenebilir.

Aşısı olan hastalıklar için anne adaylarından başlamak üzere aşılama yapılması, antiserum uygulamalarının eksiksiz olarak takip edilmesi şarttır.

Göbek kordonunun doğumu takiben derhal dezenfekte edilmesi, iki saat sonra aynı işlemin tekrarı, temiz ve yeterli ağız sütü verilmesi dikkat edilmesi gereken konulardır.

Buzağılara mastitisli, anormal, antibiyotikli, süt içirmenin riskleri bilimsel çalışmalarla ortaya konulmuştur. Pensilvanya State Üniversitesi’nden Prof. Dr. Arlyn Jud Heinrichs ve ABD Tarım Bakanlığı Epidemiyoloji Merkezinden Willard C. Losinger bu konuda çalışmalar yaparak, yayınlamışlardır.

Kaliteli, temiz kolostrumlar (ağız sütleri) biriktirilmeli, dondurularak saklanmalı, gerekli hallerde kullanılmalıdır.

Ağız sütü; koruma maddeleri, direnç artırıcı maddeler, vitaminler, mineraller, ihtiyaca yönelik protein ve enerji içerir. Buzağıların yeterli miktarda ve temiz ağız sütü alması sağlanmalıdır.

Çiftlik kurulurken, daha en baştan kalabalık, karışık ve kötü havalandırmalı olmayacak şekilde tasarlanmalıdır. Mama, yem, yer değişiklikleri yapılmak zorunluluğu ortaya çıkarsa yavaş yavaş yapılmalıdır. Mümkünse bu tip değişiklikler yapılmamalıdır. Gözlem ve erken müdahale çok önemlidir. Ani karın şişkinlikleri ölüme yol açabilir. O sebeple, iyi gözlem büyük önem taşır.

Buzağıların Selenyum + E vitamini ve çinko eksiklikleri olmayacak şekilde beslenmeleri, bu yönde desteklenmeleri için gereken önlemler baştan alınmalıdır.

Bu konulara dikkat eden ve ihmal etmeden uygulayan işletmeler maliyetlerini düşürecek, kazançlarını artıracaklardır.

 
Etiketler: BUZAĞILAR, RİSK, ALTINDA,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
190 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
86 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
163 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
235 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
402 Okunma.
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
221 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
3328 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
610 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
479 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
765 Okunma.
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
851 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
3441 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
428 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
381 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
1103 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
324 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
334 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
4208 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
524 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
490 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
616 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
539 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
543 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
2523 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
741 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
1052 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1503 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
2010 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
1693 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
2551 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
2434 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
520 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
1231 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
3124 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
2712 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
8586 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
18994 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
876 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
762 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
4996 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
2794 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
889 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
621 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
2105 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
6807 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1249 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
1526 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
7553 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
2266 Okunma.
Haber Yazılımı