Yazı Detayı
27 Mayıs 2019 - Pazartesi 10:12 Bu yazı 518 kez okundu
 
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

Bilindiği gibi, göbek kordonu yavru henüz rahimdeyken, yavru ile anne arasındaki alışverişi sağlar.

Doğumdan sonra göbek kordonu ile ilgili doğru ve önerilen işlemleri yapmazsak bazı sorunlarla karşılaşabiliriz.

Göbek kordonu toplardamar, atardamarlar ve urachusu içine alan bir yapıdır. Urachus anne rahminde (fötal dönemde) idrar kesesi bağlantısı görevini görür. Eğer göbek kordonu ile ilgili hijyen sağlanamamış ise başımız derde girebilir. Bu sebepten göbek kordonunun iyotlu bir dezenfektan ile temizlenmesi veya dezenfektana daldırılması doğumu takiben ilk yapılması gereken işlemdir.

Göbek ile ilgili sorunlar göbek yangısı, göbek apsesi ve fıtık olarak sıralanabilir. Bazen bu problemler birlikte de olabilir. Sorunlar burada kalmayıp bazen başka sorunlar ile de komplike olabilmektedir. Hatta buzağıyı göbekteki sorundan değil, daha sonraki bir komplikasyondan kaybedebiliriz.

Göbek şişliği öncelikle çok ayrıntılı bir biçimde muayene edilmelidir. Gerekirse ultrason kullanmak da önerilir. Birbiriyle kombine olmuş vakalara müdahale etmeden önce doğru teşhis koyulması şarttır. Çünkü müdahalenin yöntemini doğru teşhis belirleyecektir.

Fıtık bazen basit fıtık şeklinde, bazen de komplike fıtık şeklinde karşımıza çıkar. Hatta boğulmuş fıtık ile karşı karşıya kalırsak konu bağırsak boğulması, bağırsak nekrozu gibi daha vahim boyutlara ulaşabilir.

Göbek yangılarının önemli komplikasyonlarının başında göbekteki bakterilerin kordon içindeki kan damarları ile karaciğere, yine kordon içindeki urachus ile idrar kesesine ulaşması gelmektedir. Böyle durumlarda karaciğer apseleri veya idrar kesesi yangısı söz konusu olur.

Göbek şişmesi göbek yangısı sebebiyle oluşmuşsa bakteriler kana karışıp, septisemiye, eklem yangılarına, solunum yolu enfeksiyonuna, beyin yangısına (encephalitis) yol açabilir. Bazı durumlarda mikroorganizmalar kalbe kadar gidebilir.

Göbek yangılarında hiçbir komplikasyon olmasa bile ateş, iştahsızlık, ağrı ve büyümede yavaşlama gibi sorunlar ortaya çıkacaktır. Tüm bu durumları göz önüne alırsak göbek hijyeninin ve koruyucu hekimliğin önemi daha iyi anlaşılır.

Koruyucu hekimlik ‘’temiz ve kuru’’ bir doğum bölümü ile başlar. Büyük hayvanların bulunduğu yerde doğan veya daha önce iyi temizlenip, altlığı değiştirilmemiş doğum boksunda doğan buzağı tehlike altındadır.

Buzağıların göbek yangısına veya apsesine yol açan bakteriler, mastitis (meme yangısı) ve metritis (rahim yangısı) yapan mikroplarla aynıdır.

Koruyucu hekimliğin diğer önemli iki adımı göbek kordonunun dezenfeksiyonu ve ağız sütünün yeterince içirilmesidir. Zaten bu önlemler buzağı ölümlerini önlemek için yapılması gereken uygulamalardır.

Göbek iyotlu dezenfektana daldırılır. Kordonun iyice dışarı doğru sıvazladıktan sonra göbek kıskacı (göbek klipsi) ile sıkıştırılmasını veya bağlanmasını öneren yazarlar vardır. Ancak; ne olursa olsun göbek dezenfeksiyonunun 2-4 saat sonra tekrarlanması şarttır. Bu işlemi ihmal etmemek lazımdır. Buzağı daha sonra hiçbir şekilde ıslak, çamurlu, pis bir yerde bulundurulmamalıdır.

Doğuma müdahale esnasında göbek kordonunu kısa kopması ile fıtık arasında ilişki olduğunu, bu konuda dikkatli olunması gerektiğini unutmayalım. Gereksiz müdahale ve aşırı telaş içerisindeki karmaşadan kaçınılmalıdır.

Göbek şişliklerinin tedavisi mümkündür. Tedavi şeması doğru muayene, doğru teşhis ile birlikte şekillenir. Antibiyotik ve yangı gidericilerle tedavi bazı durumlarda iyi sonuç verebilir. Böyle bir müdahalede antibiyotik uygulamasının 5-7 gün sürdürülmesi gerekir.

Göbek şişliklerinde çoğunlukla cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyulur. Örneğin; apsenin açılması, boşaltılması, fıtığın reddedilmesi gibi. Ayrıca urachus fistülü teşhisi konulursa yine tedavi cerrahi müdahaleyi gerektirir.

Özet olarak; göbek şişliği basit bir olay değildir. Bir veya birkaç sorunla birden uğraşmak zorunda kalabiliriz ya da buzağıyı kaybedebiliriz.

Yukarıdaki koruyucu hekimlik uygulamalarını kesinlikle ihmal etmeden, eksiksiz yapmak şarttır.

 
Etiketler: BUZAĞILARDA, GÖBEK, ŞİŞLİĞİ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
183 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
83 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
159 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
230 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
397 Okunma.
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
217 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
3306 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
602 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
467 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
684 Okunma.
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
845 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
2955 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
427 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
376 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
1097 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
323 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
332 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
4202 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
520 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
410 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
489 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
611 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
534 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
538 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
2494 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
737 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
1047 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1494 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
2003 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
1683 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
2547 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
2419 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
1226 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
3112 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
2702 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
8562 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
18949 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
867 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
759 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
4979 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
2745 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
887 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
620 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
2094 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
6785 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1245 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
1459 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
7542 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
2255 Okunma.
Haber Yazılımı