Yazı Detayı
21 Ekim 2021 - Perşembe 14:09 Bu yazı 935 kez okundu
 
CEVİZDE ANTRAKNOZ VE BAKTERİYEL LEKE HASTALIKLARI
Kemal Yılmaz
bjkkemalyilmaz@gmail.com
 
 

 

CEVİZDE ANTRAKNOZ VE BAKTERİYEL LEKE HASTALIKLARI

Odunsu bir ağaç türü olan cevizin, tohumları yüksek besin içeriğine ve ekonomik değere sahiptir. Özellikle proteinler ve esansiyel yağ asitleri açısından önemli bir besin kaynağıdır. Ülkemizde de her geçen gün ceviz yetiştiriciliği artmaktadır. Dünyada ceviz yetiştiriciliğinde ülkemiz ilk dört sırada yer almaktadır. Ceviz yetiştiriciliğinde en çok karşılaşılan iki hastalık mevcuttur. Bunlar fungal etmen olan antraknoz hastalığı (Gnomonia leptostyla) ve bakteriyel etmen olan bakteriyel yanıklık hastalığı (Xanthomonas arboricola). Bu iki hastalık için mücadelede en önemli mücadele hastalıklı yaprak ve meyvelerin toplanması ile zamanında ve dozunda bordo bulamacının atılmasıdır. Bu iki hastalığın belirtileri zaman zaman karıştırabilmektedir.

Ceviz Antraknozu Hastalığı (Gnomonia leptostyla): Hastalık havadan kaynaklı fungal bir hastalıktır. Kışı genellikle yere dökülmüş yapraklarda geçirir. İlkbaharda yere dökülmüş yapraklardan etrafa rüzgar ve su damlacıkları ile yayılırlar. Hastalığın oluşumunda yüksek nem önemli bir faktördür. Hastalığın belirtisi yaprak, yaprak sapı ve genç sürgünlerde gözlemlenir. Hastalık genelde yaprak kısmında görülmesine rağmen, hastalığın şiddetine göre meyvenin yeşil kabuğundan da meyve içine girer ve meyvede çürüme yapar. Meyvenin tadı acı olur ve ekonomik bir değeri kalmaz. Yapraktaki belirtisi leke şeklinde olup, lekeli yerlerde renk açıklığı olup etrafı hale ile çevrili olur. Lekenin ortası kahverengi renkte lekeler olur ve bu lekelerin ortasında beyaz miseller olur. Lekeler zamanla birleşebilir. Bu yapraklarda erken dökülme gözlemlenir. Ceviz yetiştirilen her yerde ceviz antraknozu hastalığı görülebilmektedir.

 

İlaçlama zamanı: İlk ilaçlamaya tomurcukların patlaması ile başlanır, yaprakların kedi kulağı dönemine geldiği zaman ikinci ilaçlama, meyveler fındık büyüklüğüne geldiği zaman üçüncü ilaçlama yapılmalıdır. Tabiki iklim şartlarına göre ilaçlama sayısı artabilir.

  

 

Ceviz Bakteriyel Yanıklık Hastalığı (Xanthomonas arboricola): Bakteriyel bir hastalık olup, ilk belirtiler yapraklarda kahverengi-siyah lekeler şeklinde sararak görülür. Bu lekelerin etrafında sarı haleler gözlemlenir ve yaprağın tamamını kaplayabilir ve yaprakta şekil bozukluğuna neden olur. Erken ilkbahar donlarından sonra özellikle yeşil sürgün ve tormurcuklarda meydana gelen yanıklık karakteristik bir belirtidir. Fidan döneminde bu hastalığa yakalanırsa, fidanın kuruyup ölme ihtimali vardır. Hastalıklı bitkinin erkek ve dişi çiçekleri kararıp, kuruyabilir. Meyve yüzeyinde küçük, yağ yeşili şeklinde başlayıp daha sonra siyahlaşan ve çökük lekeler oluşturur. Bu lekeler zaman geçtikçe meyvede çürümeye neden olur ve meyvenin tadı acılaşır. Mücadelesinde hastalıklı sürgün ve dallar kesilmeli, yere dökülen meyveler toplanıp imha edilmelidir. Azot gübresi tahlil sonuçlarına göre verilmeli, aşırıya kaçılmamalıdır. Budama şekli ağacın hava alacağı şekilde yapılmalıdır.

İlaçlama zamanı: Yaprak tomurcuklarının patlama döneminde başlanmalı ve koruyucu ilaçlama şeklinde yapılmalıdır.

 

 

 

Ceviz antraknozu hastalığı ile cevizde bakteriyel yanıklık hastalığı arasındaki fark;

*** Antraknoz hastalığında yapraktaki siyah lekelerin içerisinde beyaz miseller bulunur, bakteriyel yanıklıkta ise siyah lekelerin etrafında sarı haleler bulunur.

*** Bakteriyel yanıklıkta dişi-erkek çiçek dökümü ile, küçük meyve dökümü yapar.

***Antraknoz hastalığı çok yoğun olduğu dönemlerde meyve dökümü yapar. Yapraklarda sağlıklı doku bırakmadığı için iletim demetlerinin tıkanmasıyla verim düşüklüğüne neden olur.

***Ceviz antraknozu çok yoğun olduğu dönemde zarar meyvede de görülür. Meyvenin tadı acımsı olduğu için meyve tüketilemez ve meyvenin ekonomik önemi kalmamış olur.

***Bakteriyel yanıklık meyve ucundan başlar ve meyve tüketilemez.

Özellikle baktertiyel yanıklık için zamanında ve dozunda bordo bulamacı uygun ilaçlama tekniklerine göre yapılmalıdır.  Atılan bordo bulamacının antraknoz hastalığına karşı da iyi gelmektedir. Bordo bulamacının önemi çok ama çok değerlidir. Sezon öncesi ve sonrasında hastalıkların sporları ancak bordo bulamacı ile öldürülebilir.

Tarım ve orman bakanlığının https://bku.tarimorman.gov.tr/ sitesinden atılabilecek kimyasal pestisitlere ulaşılabilir.

 

 

Kemal YILMAZ

Ziraat Yüksek Mühendisi

 

 
Etiketler: CEVİZDE, ANTRAKNOZ, VE, BAKTERİYEL, LEKE, HASTALIKLARI,
Yorumlar
Haber Yazılımı