Yazı Detayı
26 Kasım 2020 - Perşembe 10:56 Bu yazı 302 kez okundu
 
ÇEVRESEL MASTİTİS
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

İneklerdeki mastitisi (meme yangısı) etkenlerine ve sonuçlarına göre iki bölümde inceleyebiliriz.

Bunlardan biri bulaşıcı (Kontagiyöz) mastitis, diğeri ise; çevresel mastitistir. Bulaşıcı mastitis inekten ineğe, memeden memeye bulaşır. Bulaşma yeri çoğunlukla sağım odasıdır. Bulaştıran da insandır.

Çevresel mastitis ise ineğin bulunduğu, yaşadığı ortamdan bulaşır. Bulaşma gübreden, altlıktan, pislikten, çamurdan, kirli ve ıslak yatma yerinden olur. Dışkı, ıslak toprak, altlık, su ve sinekler çevresel mastitisin bulaşmasında rol oynayan başlıca etmenlerdir. Mastitis olgularında sütten tahlil (kültür) yapılması, etken veya etkenlerin belirlenmesi, daha sonra bu etkenler üzerinde en yüksek öldürücü tesiri gösteren antibiyotiğin saptanması mastitis tedavisi için tercih edilen bir yöntemdir.

Buna kültür ve antibiyotik duyarlılık testi (antibiyogram) adı veriliyor. Kültür ve antibiyogramın çok önemli iki yararı vardır. Bunlardan birincisi en etkin antibiyotiğin belirlenmesi ve tedavide kullanılmasıdır. Bunu yapan işletmeler çoktur. Ancak, asıl işletmeye ışık tutan ikinci noktadır. Mikroorganizmaların saptanmasıyla birlikte işletmenin nerelerde düzeltmeler yapması gerektiğini belirlemek çevresel mastitisle mücadelenin anahtarıdır. Eğer o anda karşımızdaki akut mastitisi tedavi eder ve ikinci noktayı değerlendirmezsek, yani işletmenin hatalarını düzeltmezsek mastitis ile baş edemeyiz.

Eğer laboratuvarda yapılan kültür sonucunda E. coli, Pseudomonas, Streptokok (uberis, dysgalactiae), Corynebacterium bovis, Klebsiella, Proteus, Enterobacter, Nocardia, Staphylococcus hyicus, Trueperella pyogenes gibi etkenler bize bildirildiyse çevresel bir mastitisle karşı karşıya olduğumuzu anlamalı ve derhal düzeltme yönünde girişimlerde bulunmalıyız.

Yukarıdaki mikroorganizmalar bize bazı noktalarda işletmenin hataları olduğunu söylemektedir. Düzeltmek için neler yapılabilir? Tabii ki; en başta kuru ve temiz yatma yerleri sağlanmalıdır. Yaz aylarında sıcaklık stresi ve sinekler ile ilgili önlemler alınmalıdır. İneklerin doğumlarını kuru ve temiz bir ortamda yapması sağlanmalıdır.

Sağım öncesi memenin sağıma hazırlanması prosedürünün çok etkin bir şekilde uygulanması şarttır. Ön daldırma, kurulama ve sütün indirilmesi işlemlerinin eksiksiz bir biçimde yapılması gerekir. Sağım bittiğinde ise son daldırma işlemi yapılmalıdır. Kalabalık ve sıkışık barınaklar her zaman mastitise yatkınlık sağlayan tehlikeli yerlerdir. Tüm bunlara ek olarak yemlere A vitamini, betakaroten ile birlikte, bazı izminerallerin katılması meme direnci yönünden büyük yararlar sağlar.

İzminerallerden Bakır, Çinko ve Selenyum meme sağlığında önemli rol oynarlar. Aşılama (immunizasyon) mastitisle mücadelede kullanılan silahlardan biridir. Ticari aşılar kullanılabileceği gibi, süt tahlilinde belirlenen mikroorganizmalara karşı özel aşı (otovaksin, otojen aşı) yaptırılması istenebilir.

Benim ‘’irinden sorumlu bakteri’’ adını taktığım Trueperella pyogenes meme yangılarında ve meme apselerinde çokça saptanan bir mikroorganizmadır. Yeni doğum yapmış ve rahminden sıvılar akarak gezinen ineklerle, diğer inek ya da düveler aynı alanda gezinirlerse bu mikrop ve diğer mikroplar hızla bulaşırlar.

Kuru ve temiz olmayan her yerin mastitise yatkınlık sağlayacağını unutmayalım. Mikroplara bakarak işletmeye çeki-düzen vermenin önemini kavrayalım.

 
Etiketler: ÇEVRESEL, MASTİTİS,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
05 Ocak 2021
YEMLEME YÖNETİMİ
246 Okunma.
07 Aralık 2020
BOTULİSM
445 Okunma.
30 Kasım 2020
ENERJİ NEREDEN GELİR?
192 Okunma.
16 Kasım 2020
İNEKLERDE MEME BAŞI SİĞİLLERİ
230 Okunma.
30 Ekim 2020
KOYUN VE KEÇİLERDE KÖRLÜK
380 Okunma.
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
347 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
372 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
601 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
745 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
632 Okunma.
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
344 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
5353 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
1203 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
1071 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
1199 Okunma.
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
1282 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
5451 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
575 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
519 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
1711 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
393 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
513 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
7371 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
702 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
489 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
641 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
741 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
607 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
654 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
4408 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
1018 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
1734 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1795 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
2634 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
2417 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
3348 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
3139 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
676 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
1472 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
3801 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
4818 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
10483 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
21923 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
1235 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
935 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
8016 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
5750 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
1008 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
685 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
2661 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
11924 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1382 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
1851 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
9804 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
3438 Okunma.
Haber Yazılımı