Yazı Detayı
24 Şubat 2020 - Pazartesi 11:12 Bu yazı 4314 kez okundu
 
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

Geviş getiren hayvanlarda iç parazitler büyük ekonomik kayıplara yol açabilirler.

Sindirim ve solunum yoluna yerleşenler, öksürük ve ishale sebep olurlar. Kansızlık, ağırlık kaybı, yemden yararlanmanın azalması ve hatta hayvanın kaybı büyük zararlar ortaya çıkarabilir. Ayrıca; kesim sonrası sakatatların imhası ile de bir ekonomik kayıp daha yaşanır. İç parazitler Yuvarlak Kurtları, Tenyaları (Şerit) ve Karaciğer Kelebeklerini kapsar.

Ülkemizde hayvan sahipleri iç parazit mücadelesi konusunda çeşitli ilaçlar kullanmaktadırlar. Fakat, sahadaki izlenimlerimde gördüğüm kadarıyla, parazit mücadelesi eksik kalmaktadır. Çünkü; bir tek ilaçla tüm parazitlerin arındırma işlemi yapılamaz. Örneğin; enjeksiyonluk bir mücadele ilacı dış parazitler, iç parazitlerden yuvarlak kurtlar ve karaciğer kelebekleri üzerinde etkili olur. Tenyalar (Şerit) için ayrı bir ilaç kullanılmalıdır. Örnekleri çoğaltalım; bir kombine antelmentik tableti ile yuvarlak kurtlar ve karaciğer kelebekleri mücadelesi yapabiliriz. O zaman yine tenyalar için ek bir ilaç kullanmak gerekecektir.

Diğer yandan; Karaciğer Kelebeklerinin ergin formları ile mücadele etmek kolaydır. Ancak; daha erken evrelerdeki Fasciolalar (Kelebekler) ergin hale gelirler. Sorun devam eder. Böyle durumda 6-7 haftada bir karaciğer kelebekleri için ilaç kullanmak ya da erken evredekiler için ilave ilaç kullanmak yerinde olacaktır.

Parazitlerden arındırma işlemi her zaman önemlidir. Meraya çıkan hayvanlar için daha da önemlidir. O yüzden meraya çıkmadan önce ve sonra ya da ilkbahar ve sonbaharda genel bir arındırma işlemi yapılması yöntemi benimsenmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken konu mücadele edilmesi gereken parazitler ve canlı ağırlıktır.

Mücadelede hedeflenen parazitler, yani yuvarlak kurtlar (kıl kurtları, solucanlar), tenyalar (şeritler) ve Karaciğer Kelebekleri (Trematodlar) göz önüne alınarak ilaç ya da ilaçlar seçilmelidir. Aynı etken maddeli ilaç bile olsa, canlı ağırlığa göre ve parazite göre farklı dozlarda kullanılması şarttır.

Daha düşük dozlarda sadece yuvarlak kurtlara karşı etkili olan bir ilaç, karaciğer kelebeklerine karşı daha yüksek dozda, tenyalara karşı daha da yüksek dozda verilirse etkili olacaktır. Mücadelesi hedeflenen parazit ve canlı ağırlık göz önüne alınmadan yapılan parazit tedavilerinde mücadele yapmış olmayız, sadece yaptığımızı sanırız.

Mücadelesi hedeflenen parazitleri nasıl belirleriz? Genellikle bölgesel bilgi birikimi ve mezbahadan alınan geri bilgi bizlere ışık tutar. Tabii ki en doğru yöntem dışkı muayenesidir. Fakat dışkı muayenesine dayalı bir mücadele programı çok yaygın bir uygulama değildir.

Karaciğer Kelebekleri için kullanılan birçok antiparaziter ilaç hem erken dönemdekilere hem de Kum Kelebeği adı verdiğimiz parazite (Dicrocoelium dendriticum) etkili olamaz. Böyle durumlarda ek bir antelmentik daha kullanmak zorunluluğu ortaya çıkar.

Yuvarlak Kurtlar rahim yoluyla ve süt ile de anneden yavruya geçebilir. O yüzden anne adaylarının ilaçlanması önemli ve önceliklidir. Hayvan sahipleri eskiden, gebeyken zarar verebileceği endişesiyle, gebelere parazit arındırma işlemi yapmaktan çekinirlerdi. Şimdi modern antelmentiklerde böyle bir sorun yoktur. Endişe söz konusu değildir. Gebelere parazitlere karşı ilaçlama yapılması yerinde olur.

 
Etiketler: ÇİFTLİK, HAYVANLARINDA, İÇ, PARAZİTLERLE, MÜCADELE,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
29 Nisan 2022
KUZUNUN ŞİRDENİ
287 Okunma.
25 Nisan 2022
CMT VE SHS
216 Okunma.
26 Ekim 2021
BUZAĞI İSHALLERİNDE BULGULARIN İZLENMESİ
1532 Okunma.
20 Mayıs 2021
İNEKLERDE MEME DERİSİ YANGILARI
2240 Okunma.
30 Nisan 2021
HAYVANCILIKTA MUCİZELER
2982 Okunma.
19 Nisan 2021
EMBRİYONİK KAYIPLAR
803 Okunma.
03 Mart 2021
ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA HATALAR
13635 Okunma.
12 Şubat 2021
BUZAĞILARDA DOĞMASAL AĞIZ ANORMALLİKLERİ
916 Okunma.
05 Ocak 2021
YEMLEME YÖNETİMİ
2627 Okunma.
07 Aralık 2020
BOTULİSM
2126 Okunma.
30 Kasım 2020
ENERJİ NEREDEN GELİR?
1676 Okunma.
26 Kasım 2020
ÇEVRESEL MASTİTİS
997 Okunma.
16 Kasım 2020
İNEKLERDE MEME BAŞI SİĞİLLERİ
3762 Okunma.
30 Ekim 2020
KOYUN VE KEÇİLERDE KÖRLÜK
3872 Okunma.
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
1999 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
1821 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
2113 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
2186 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
2379 Okunma.
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
1660 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
14577 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
5411 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
5703 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
5290 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
12288 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
2342 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
1097 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
4611 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
897 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
1241 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
16075 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
2315 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
1066 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
2164 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
1986 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
1332 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
1460 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
10805 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
1993 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
3801 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
4789 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
6529 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
5809 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
8103 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
7647 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
3295 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
3163 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
8643 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
10402 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
20887 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
30979 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
3567 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
3112 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
37583 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
22700 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
2085 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
1378 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
8544 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
30827 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
2338 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
6414 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
18515 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
6692 Okunma.
Haber Yazılımı