Yazı Detayı
24 Şubat 2020 - Pazartesi 11:12 Bu yazı 852 kez okundu
 
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

Geviş getiren hayvanlarda iç parazitler büyük ekonomik kayıplara yol açabilirler.

Sindirim ve solunum yoluna yerleşenler, öksürük ve ishale sebep olurlar. Kansızlık, ağırlık kaybı, yemden yararlanmanın azalması ve hatta hayvanın kaybı büyük zararlar ortaya çıkarabilir. Ayrıca; kesim sonrası sakatatların imhası ile de bir ekonomik kayıp daha yaşanır. İç parazitler Yuvarlak Kurtları, Tenyaları (Şerit) ve Karaciğer Kelebeklerini kapsar.

Ülkemizde hayvan sahipleri iç parazit mücadelesi konusunda çeşitli ilaçlar kullanmaktadırlar. Fakat, sahadaki izlenimlerimde gördüğüm kadarıyla, parazit mücadelesi eksik kalmaktadır. Çünkü; bir tek ilaçla tüm parazitlerin arındırma işlemi yapılamaz. Örneğin; enjeksiyonluk bir mücadele ilacı dış parazitler, iç parazitlerden yuvarlak kurtlar ve karaciğer kelebekleri üzerinde etkili olur. Tenyalar (Şerit) için ayrı bir ilaç kullanılmalıdır. Örnekleri çoğaltalım; bir kombine antelmentik tableti ile yuvarlak kurtlar ve karaciğer kelebekleri mücadelesi yapabiliriz. O zaman yine tenyalar için ek bir ilaç kullanmak gerekecektir.

Diğer yandan; Karaciğer Kelebeklerinin ergin formları ile mücadele etmek kolaydır. Ancak; daha erken evrelerdeki Fasciolalar (Kelebekler) ergin hale gelirler. Sorun devam eder. Böyle durumda 6-7 haftada bir karaciğer kelebekleri için ilaç kullanmak ya da erken evredekiler için ilave ilaç kullanmak yerinde olacaktır.

Parazitlerden arındırma işlemi her zaman önemlidir. Meraya çıkan hayvanlar için daha da önemlidir. O yüzden meraya çıkmadan önce ve sonra ya da ilkbahar ve sonbaharda genel bir arındırma işlemi yapılması yöntemi benimsenmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken konu mücadele edilmesi gereken parazitler ve canlı ağırlıktır.

Mücadelede hedeflenen parazitler, yani yuvarlak kurtlar (kıl kurtları, solucanlar), tenyalar (şeritler) ve Karaciğer Kelebekleri (Trematodlar) göz önüne alınarak ilaç ya da ilaçlar seçilmelidir. Aynı etken maddeli ilaç bile olsa, canlı ağırlığa göre ve parazite göre farklı dozlarda kullanılması şarttır.

Daha düşük dozlarda sadece yuvarlak kurtlara karşı etkili olan bir ilaç, karaciğer kelebeklerine karşı daha yüksek dozda, tenyalara karşı daha da yüksek dozda verilirse etkili olacaktır. Mücadelesi hedeflenen parazit ve canlı ağırlık göz önüne alınmadan yapılan parazit tedavilerinde mücadele yapmış olmayız, sadece yaptığımızı sanırız.

Mücadelesi hedeflenen parazitleri nasıl belirleriz? Genellikle bölgesel bilgi birikimi ve mezbahadan alınan geri bilgi bizlere ışık tutar. Tabii ki en doğru yöntem dışkı muayenesidir. Fakat dışkı muayenesine dayalı bir mücadele programı çok yaygın bir uygulama değildir.

Karaciğer Kelebekleri için kullanılan birçok antiparaziter ilaç hem erken dönemdekilere hem de Kum Kelebeği adı verdiğimiz parazite (Dicrocoelium dendriticum) etkili olamaz. Böyle durumlarda ek bir antelmentik daha kullanmak zorunluluğu ortaya çıkar.

Yuvarlak Kurtlar rahim yoluyla ve süt ile de anneden yavruya geçebilir. O yüzden anne adaylarının ilaçlanması önemli ve önceliklidir. Hayvan sahipleri eskiden, gebeyken zarar verebileceği endişesiyle, gebelere parazit arındırma işlemi yapmaktan çekinirlerdi. Şimdi modern antelmentiklerde böyle bir sorun yoktur. Endişe söz konusu değildir. Gebelere parazitlere karşı ilaçlama yapılması yerinde olur.

 
Etiketler: ÇİFTLİK, HAYVANLARINDA, İÇ, PARAZİTLERLE, MÜCADELE,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
191 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
86 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
163 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
235 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
402 Okunma.
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
221 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
3330 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
610 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
479 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
765 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
3441 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
428 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
381 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
1103 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
324 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
334 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
4208 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
524 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
413 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
491 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
616 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
539 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
543 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
2523 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
741 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
1052 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1503 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
2010 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
1693 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
2551 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
2434 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
520 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
1231 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
3124 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
2712 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
8588 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
18995 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
876 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
762 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
4996 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
2794 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
889 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
621 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
2105 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
6807 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1249 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
1526 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
7553 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
2266 Okunma.
Haber Yazılımı