Yazı Detayı
13 Mayıs 2019 - Pazartesi 17:25 Bu yazı 3112 kez okundu
 
KEÇİLERDE MASTİTİS
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

 

Mastitis, yani meme yangısı bakterilerin meme kanalından içeri girmesi ile oluşur.

Ancak; keçilerdeki mastitis vakalarında memedeki yangı ile başka belirtilerin birlikte olup olmadığına bakmak şarttır. Ben kişisel olarak keçilerdeki mastitisleri iki bölüm altında görüyorum. Birincisi sadece memede görülen Mastitis, ikincisi başka belirtilerle birlikte görülen Mastitis. Başka hastalıkların belirtileri arasında görülen mastitis, birincisi gibi bakterilerin meme kanalından içeri girmesi ile oluşan mastitislere göre; çok daha farklı sebeplere dayanıyor.

Örneğin; Pasteurella Mastitislerinde oğlakların öksürüp öksürmediği mutlaka kontrol edilmelidir. Pasteurellalar meme başından içeri girerek keçilerde Mastitis oluştururlar. Ama; etken öksüren oğlakların annelerini emmesi esnasında bulaşır.

Mikoplazma ile ilgili mastitislerde Poliartrit (eklem yangıları) Pneumoni (zatürre), Encephalitis (beyin yangısı), Septisemi ve bazen Abortus (yavru atma) birlikte olabilir.

CAE (Caprine arthritis, encephalitis) adı verilen viral enfeksiyonda meme yangısı memenin sertleşmesi (Indurative Mastitis, Hard Udder) şeklinde karşımıza çıkar.

Kazeöz Lenfadenitiste memelerdeki lenf bezlerinde apse oluşabilir. Ektima olaylarında ise oğlakların ağızlarında yara olup, keçilerin memelerine bulaştığı vakaları görebiliriz.

Bunlar dışında keçilerin mastitisleri Klinik (görünen) Mastitis, Subklinik (gizli) Mastitis, Akut (şiddetli, ateşli ve öldürücü) Mastitis olarak ele alabiliriz. Gangrenli Mastitis ise keçiler için başlı başına ele alınacak bir konudur.

Keçilerde mastitise neden olabilecek mikroorganizmaları sayarsak; Stafilokoklar, Streptokoklar, Pseudomonas, E. coli, Serratia türleri, Nokardia, Klostridyum perfringens olarak listeleyebiliriz. Stafilokoklar ise Koagülaz negatif ve Koagülaz pozitifler olarak mastitis olgularında karşımıza çıkabilir.

Streptokokları, S. agalactiae, dysgalactiae, uberis olarak görebiliriz.

Bazen aşırı antibiyotik kullanılan durumlarda, maya ve mantarlar da işe karışır.

Memedeki apseli yumrular aklımıza Trueperella mikroorganizmasını getirir. 

Subklinik mastitislerin başlıca etkeni Staph. aureus’tur. Ayrıca Staph. aureus’u Gangrenli Mastitis etkenleri arasında da sayabiliriz.

Keçilerin meme yangılarında tedavi girişimlerinden önce Mastitisin başka hastalıkların belirtisi tarzında mı, yoksa memeye mikroorganizmaların meme başından girmesi ile oluşan Mastitis mi olduğunu anlamamız gerekir. Bunun içinde diğer belirtilere dikkat edilmelidir.

Bakterilerin meme başından girmemesi için en önem verilecek konu, tabii ki koruyucu hekimliktir. Buna rağmen bazı Mastitis olgularında tedaviye ihtiyaç duyulabilir. Laboratuvar teşhisi, kültür, antibiyotik duyarlılık testleri tedavi için en büyük yardımcımızdır.

Antibiyotiklerin bakterilere karşı etkilerinin giderek azalması, bakterilerin direnç kazanması gibi sorunlarla baş etmek üzere bilim insanlarının yapmış oldukları çalışmalar sonucu bioterapi uygulamaları ortaya çıkmıştır. Yaşayan organizmalarla tedavi anlamına gelen Bioterapi uygulamalarında Bacteriosinler keçi mastitislerinin tedavisinde denenmekte olup bilim insanları tarafından umutlu olarak nitelendirilmektedir. Bakteriler tarafından üretilen ve diğer bakterileri öldüren veya çoğalmalarını önleyen protein yapısındaki toksinler olarak açıklayabileceğimiz Bakteriosinler ileride tedavide kullanılabilecektir.

Koruyucu Hekimlik;

Aşısı olan kombine hastalıklar için aşılamalar ihmal edilmeden yapılmalıdır. Örneğin; Agalaksi aşısı, Pasteurella aşısı, Kazeöz Lenfadenitis aşısı gibi.

Sürüde CMT (Kaliforniya Mastitis Testi) testi sık sık kullanılmalı, sütün yoğunlaşması, kalınlaşması ile ilgili olarak durum gözlenmelidir. Somatik hücre sayımından yararlanmak yerinde olur. Fakat somatik hücre sayılarında inekler için olan rakamların keçilerde farklı olacağı bilinmelidir.

Keçi sütünde somatik hücre sayılarının artışına sebep olan daha çok epitel hücre ve sitoplazmik partikül söz konusudur. O yüzden somatik hücre sayımında 500 binin altındaki rakamlar sağlıklı, 500 bin ve 1 milyon arasındaki rakamlar sorunlu, 1 milyon üzerindeki rakamlar ise gerçekten hasta anlamına gelir.

Legal Limit (Yasal Sınır) ülkelerarası değişkenlik gösterir. CMT testi daha pratik olarak kullanılabilir.

Koruyucu önlemlerin başında kuru ve temiz barınaklar gelmektedir. Kalabalık ağıllar sorunu arttırır.

Sağım hijyeni, gençlerin önce sağılması, kuru dönem tedavisi, sürekli sorun çıkaran keçilerin sürüden ayrılması, meme ve meme başı yaralanmalarının derhal tedaviye alınması, daldırma solüsyonlarının kullanılması akla gelen diğer önlemlerdir. Islak zeminlerin kesinlikle mastitise yol açtığı bilinmeli, özellikle su yalaklarının çevresinde oluşabilecek ıslaklıklara dikkat edilmelidir.

Mastitisin doğumu takip eden günlerde yüksek oranda olmasını, bilim insanları Ketotik strese bağlamaktadır. Yapılan araştırmalar doğumdan sonra kan glikoz seviyelerinin düşük olması ile mastitis sayısı arasında bir ilişki olduğunu göstermiştir.

Besleme düzeyinin doğru olmasına özen gösterilmelidir.

 

 
Etiketler: KEÇİLERDE, MASTİTİS,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
183 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
83 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
159 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
230 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
397 Okunma.
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
216 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
3306 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
602 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
467 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
651 Okunma.
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
845 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
2955 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
427 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
376 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
1097 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
323 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
332 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
4202 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
520 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
410 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
489 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
610 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
533 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
538 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
2494 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
736 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
1047 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1494 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
2002 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
1682 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
2547 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
2419 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
517 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
1225 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
2702 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
8553 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
18948 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
867 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
759 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
4978 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
2745 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
886 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
620 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
2094 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
6785 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1244 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
1459 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
7541 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
2255 Okunma.
Haber Yazılımı