Yazı Detayı
18 Mart 2019 - Pazartesi 11:08 Bu yazı 4909 kez okundu
 
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

Koyunlar, keçiler, kuzular ve oğlaklar bazı durumlarda sinirsel belirtiler gösterirler. Bu belirtiler iştahsızlık, durgunluk gibi birçok hastalıkta görülebilecek olan genel belirtiler ile birlikte karşımıza çıkar.

Önce sinirsel belirtileri gözden geçirelim.

Sersem yürüyüş, nöbetler, saldırganlık gibi davranış bozuklukları, körlük, koma, dönme, ayakta duramama, aşırı salya akıntısı, başı bir yere örneğin, duvara veya yemliğe dayama, kasılmalar, başın arkaya veya yana doğru eğik tutulması, şaşılık, titreme, kas seğirmeleri, yatar pozisyon.

Bu belirtilerin biri veya birkaçı ile karşımıza çıkabilecek olan hastalıkları hatırlarsak; ilk akla gelen kuduz olabilir. Ama birbirine benzeyen sinirsel bozuklukları birçok hastalıkta görebiliriz. O yüzden teşhis koyarken bazen klinik belirtilerle yetinemeyiz. Laboratuvar tahlillerine ihtiyaç duyarız.

Yukarıdaki belirtilerin akla getirebileceği hastalıkları listeleyelim.

Bakır noksanlığı = enzootik ataksi, Hepatik Ensefalopati, beyin ödemi, beyin ve omurilik apsesi, Sepsis = mikroorganizmaların kana karışması, Menenjit = beyin zarı yangısı, Scrapie = süngerimsi beyin hastalığı, Hidrosefali = beynin su toplaması, Sarcosporidiosis, Listeriosis, gebelik toksemisi = gebelik zehirlenmesi, zehirlenmeler, Ensefalitis = beyin yangısı, Enterotoksemi, PEM = Poliensefalomalasi = Serebrokortikal nekroz = B1 vitamini noksanlığı, Delibaş hastalığı = Coenurus Cerebralis’ten kaynaklanan Coenurosis, burun kurdu = Oestrus ovis, 40°C’nin üzerinde sıcak ve nemli ortam, Tetanoz, Şarbon.

Bu uzun listeyi hızlıca kısaltarak, diğer belirtileri, hayvanın bulunduğu durumu değerlendirerek ayırıcı teşhise gidilebilir. Bazı hallerde laboratuvara başvurulabilir.

Bazı hastalıklar hakkında özet bilgi verelim.

Hepatik Ensefalopati, karaciğer sorunlarından kaynaklanan amonyak birikiminin kana karışması, aşırı amonyağın beyinde hasara sebep olmasıdır. Bakır noksanlığı, gıdalarla veya katkılarla bakırın yeterince alınamadığı durumlarda ortaya çıkan doğmasal veya doğumdan 2 hafta sonra ortaya çıkan belin çukurlaşması, topal yürüyüş ve tüy bozuklukları gibi sorunları içeren bir hastalıktır.

Gebelik döneminde şeker pancarı posası ile beslenen, ama bakır takviyesi yapılmayan koyunların kuzularında görülme ihtimali fazladır.

Sarcosporidiosis kaslarda Protozoan kistlerinin yaptığı bir hastalıktır. Bazen bu kistler beyine de yerleşebilir.

PEM = Poliensefalomalasi B1 noksanlığı olup, B1 vitamini sentezini önleyen sorunlardan kaynaklanır. Beyin ve omurilikteki apseler Corynebacterium pseudotuberculosis, Actinomyces, Streptococ, Trueperella gibi mikroorganizmalar sebebiyle oluşur.

Koyunlarda Menengitis, (Menenjit) çoğunlukla göbek enfeksiyonlarından kaynaklanır.

Enterotoksemi (Çelerme), Şarbon, Sepsis gibi hastalıklar ani ölümlerle sonuçlansa ve hayvanlar çoğunlukla ölü bulunsa da, ölmeden önce fark edilirse, sinirsel belirtiler gösterirler.

Koruyucu hekimlik;

Hastalıkların oluş sebeplerine göre önlemler alınmalıdır. Mineral vitamin ve enerji takviyeleri, aşısı olan hastalıklar için aşı yapılması, parazit mücadelelerinin sistemli bir şekilde sürdürülmesi, yeni doğanların göbek kordonunun iyotlu bir antiseptikle mutlaka temizlenmesi, silaj kullananlar için bozuk silajdan uzak durulması, çevredeki köpeklerin parazit yönünden ilaçlanması, aşırı nemli ve sıcak ortamlardan hayvanların korunması, küflü yemlerden ve zehirli otlardan küçükbaşların uzak tutulmaları şarttır.

 İyi gözlem, biyogüvenlik ve koruyucu hekimlik ilkelerine eksiksiz uymak birçok hastalığın önlemidir.

 

 
Etiketler: KOYUN, VE, KUZULARDA, SİNİRSEL, HASTALIKLAR,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
170 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
74 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
144 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
225 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
386 Okunma.
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
212 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
3159 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
579 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
436 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
585 Okunma.
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
833 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
2845 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
421 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
369 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
1085 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
319 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
329 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
4034 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
512 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
409 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
480 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
606 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
530 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
532 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
1831 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
733 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
1029 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1482 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
1960 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
1666 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
2537 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
2395 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
513 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
1206 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
3084 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
2643 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
8485 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
18797 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
855 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
753 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
2668 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
881 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
616 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
2070 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
6684 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1243 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
1445 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
7503 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
2235 Okunma.
Haber Yazılımı