Yazı Detayı
06 Temmuz 2020 - Pazartesi 16:26 Bu yazı 218 kez okundu
 
NEOSPORA
Tahir Yavuz
tahir@atafen.com.tr
 
 

Neospora caninum parazitik tek hücreli canlı (protozoa) olup, çiftlik hayvanlarında yavru atmaya sebep olan Neosporosis hastalığının etkenidir.

Neospora caninum köpekler ile geviş getirenler arasında ortak bir parazittir. Daha genel bir tanımla ‘’et yiyenlerin son konakçı, ot yiyenlerin ise ara konakçı olduğu bir parazittir’’ diyebiliriz.

Neosporosis dünya çapında büyük bir sorundur ve ekonomik olarak çiftlikleri olumsuz yönde etkiler. Çoğunlukla ineklerde yavru atma ve buzağılarda çeşitli sorunlarla karşımıza çıkan Neosporosis hastalığı koyun ve keçilerde de benzer sorunlara neden olur.

Son konakçısı olan köpeğin dışkısı ile kirlenen suluk ve yemliklerden dışkıdaki parazit yumurtalarının suya veya yeme bulaşması sonucu inekler enfekte olur. İnek yavru attığında yavru zarları (ineğin sonu, eşi, eteği), atık yavru, rahimden gelen her türlü akıntı köpekler tarafından yenilirse hastalık köpeklere geçer. Tekrar yumurta ile etrafa saçılır. Yumurtalar vücut içerisinde sporsuzdur. Ama vücut dışında sporlanır. O yüzden dış çevrede gayet dayanıklı olan sporlanmış yumurtalar en önemli bulaşma kaynağıdır.

Diğer bulaşma yolu ise, anneden yavruya rahim yoluyla olan bulaşmadır. Sonuçta görülen en önemli durum yavru atma (abortus, düşük) olmakla birlikte, başka birçok sorun da ortaya çıkar.

Ölü doğum, mumyalaşmış yavrular, canlı doğan yavrularda sinirsel bozukluklar, felç, kaslarda güçsüzlük, kafanın içinde su toplanması (Hidrosefali), gözlerde dışa doğru fırlama, ayaklarda gerginlik, dengesizlik, bilinçsiz hareketler, boyun kaslarında güçsüzlük ve bu sebeple başı dik tutamama, yutma güçlüğü diğer önemli belirtilerdir.

Buzağılar yaşasa bile, normalden küçük, zayıf, cılız olurlar. Bazen belirtiler 3 hafta sonra bile ortaya çıkabilir ve sinirsel belirtiler sonradan kendini gösterebilir. Buzağıların beyinleri, kalp kasları ve iskelet kasları bu hastalıktan etkilenir. İneklerde ise klinik bir belirti gözlenmez. İnekten ineğe doğrudan bir bulaşma olmaz.

Hastalık Zoonoz değildir, yani hayvanlardan insanlara bulaşmaz.

Neosporosis diğer abortus (yavru atma) sebebi olan hastalıklardan BVD, Leptospirosis (L.hardjo) ve Salmonella dublin enfeksiyonlarıyla karıştırılabilir. Kesin teşhis laboratuvar muayeneleri ile konulur.

Neospora caninum hayvan sıtması etkeni Babesia, insan sıtması (Malarya) etkeni plasmodium, Toxoplasma gondii, Cryptosporidia (Kripto etkeni) ve Eimeria (Coccidiosis etkeni) ile akrabadır. Hatta Toxoplasma gondii ile o kadar yakın akrabadır ki; ancak 1988 yılında ondan farklı, başka bir parazit (protozoa) olduğu anlaşılabilmiştir.

Neosporosis’in köpeklerde, erken tanı konulduğunda, tedavisi mümkündür. Tedavi şeması insanlardaki sıtma veya Toxoplasmosis tedavisiyle benzerlik taşır. Pyrimethamine, clindamycin, Sulfadiazin (Trimetoprim + Sulfadiazin) kombinasyonu ile tedavi girişimleri yapılır.

İneklerde, tekrarlayan enfeksiyonlar sonucunda, bağışıklık oluşur. İnekler için ülkemizde aşısı mevcut değildir. Ama dünyada Taşizoit (Takizoit) aşısı vardır.

Koruyucu Hekimlik:

Temel biyogüvenlik önlemleri ile sürü yönetimi kuralları uygulanmalıdır. Kuru ve temiz ilkesi bu hastalık için de geçerlidir. Koruyucu hekimliğin ana fikri; köpek dışkısı ile kirlenmiş yem veya suların inekler tarafından alınmamış olmasıdır. Köpeklerle inekler arasındaki parazitin yaşam döngüsünü kıracak şekilde önlemler alınmalıdır.

Yavru atan veya hastalıklı yavru doğuran annenin sonu (eşi, eteği, yavru zarları) kesinlikle köpeklerin ulaşamayacağı şekilde yok edilmelidir.

Suluklar dışkı ile bulaşık olmamalı, her zaman temiz tutulmalıdır. Köpeklerin ineklere ait yem ve suyu kirletmesi kesinlikle önlenmelidir.

Yavru atma veya hasta yavru, ölü yavru doğduğunda Neospora caninum enfeksiyonu akılda tutulmalı, laboratuvar tahlili istenmelidir. Neosporosis umulduğundan çok fazla görülen, ama tahlil istenmediği için göz ardı edilen tehlikeli bir sürü hastalığıdır.

 
Etiketler: NEOSPORA,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
20 Ekim 2020
KUM KELEBEĞİ
183 Okunma.
12 Ekim 2020
BOĞA İSTEMEYEN İNEK
83 Okunma.
31 Ağustos 2020
İNEKLERDE GÖZ KANSERİ
159 Okunma.
04 Ağustos 2020
BESİCİLİKTE KÂRLILIK
230 Okunma.
23 Temmuz 2020
SULUKTAKİ YOSUNLAR
397 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
3306 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
602 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
467 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
708 Okunma.
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
845 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
2955 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
427 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
376 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
1097 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
323 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
332 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
4202 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
520 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
410 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
489 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
611 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
534 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
538 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
2494 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
737 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
1047 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1494 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
2003 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
1683 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
2548 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
2419 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
518 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
1226 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
3112 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
2703 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
8563 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
18949 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
868 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
760 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
4979 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
2745 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
887 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
620 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
2094 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
6786 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1245 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
1460 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
7543 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
2255 Okunma.
Haber Yazılımı